Президент Жолдаулары
Портлет менюі

Қазақстан Респуликасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы

2012 жылғы 27 қаң тар



ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖАҢҒЫРТУ -

ҚАЗАҚСТАН ДАМУЫНЫҢ БАСТЫ БАҒЫТЫ

Қымбатты қазақстандықтар!

Құрметті депутаттар мен Үкімет мүшелері!

Ханымдар мен мырзалар!

Қазақстан тәуелсіздіктің үшінші онжылдығына батыл қадам басты.

Жаңа құрамдағы Парламент пен жаңарған Үкімет өз жұмысына кірісті.

Өткен 2011 жылы ел экономикасы 7,5 процентке өсті.

Ішкі жалпы өнім жан басына шаққанда 11 мың доллардан асты.

Бұрын сатылып кеткен активтердің бірқатар маңызды бөлігі мемлекет меншігіне қайтарылды.

Енді «Богатырь», Қарашығанақ, Қашаған кен орындары мен ЕNRС, «Қазақмыс» компаниялары басым активтері мемлекет иелігінде болады.

Кезінде мен «мынадай жағдайларға байланысты сатып жатырмыз, қазір жекешелендіру керек, уақыты келгенде қайтарамыз» деп айтып едім.

Міне, енді бәрі қайтарылуда. Барлық акциялардың пакеті Қазақстанда. Енді өзіміз барлығына ықпал жасайтын боламыз.

Қазақстан халқы біртұтас, бірлігі мызғымас кемел елге айналды.

Дегенмен, біз күрмеуі қиын, қайшылығы мол алмағайып заманда өмір сүрудеміз.

Болжанған жаһандық дағдарыс қаупі шындыққа айналып келе жатқанын көріп отырсыздар.

Сарапшылардың пікірінше, жаңа әлемдік дағдарыс бес-алты жылға созылуы мүмкін.

Біздің міндетіміз – экономиканы осы сынаққа дайындау, оны әртараптандыруды жалғастыру болып табылады.

Біз 2015 жылға қарай табысы жоғары елдердің қатарына қосылуды көздеп отырған елміз.

Бірлігімізді сақтап, осылай еңбек ететін болсақ, ол мақсатқа да жететін боламыз.

Уважаемые соотечественники!

Новый этап Казахстанского пути – это новые задачи укрепления экономики, повышения благосостояния народа.

Казахстану жизненно важно найти оптимальный баланс между экономическими успехами и обеспечением общественных благ.

В современном мире это коренной вопрос социально-экономической модернизации.

Это главный вектор развития Казахстана в ближайшем десятилетии.

Этой актуальной теме я посвящаю своё новое Послание народу страны.

Нам необходимо реализовать комплекс задач по десяти направлениям.

Первое . Занятость казахстанцев.

По моему поручению Правительство утвердило принципиально новую Программу обеспечения занятости.

В ней поставлены три важные задачи.

Во-первых, создание эффективной системы обучения и содействия в трудоустройстве.

Во-вторых, содействие развитию предпринимательства на селе.

В-третьих, повышение мобильности трудовых ресурсов, приоритетное трудоустройство в центрах экономической активности Казахстана.

В 2011 году Программа испытана в пилотном режиме с участием почти 60-ти тысяч человек.

Вся подготовительная работа, работа по законодательной базе завершена.

Теперь надо перейти к осуществлению этой важнейшей программы.

Поручаю Правительству и акимам с текущего года начать масштабную реализацию этой программы.

Речь также идет об обеспечении микрокредитами тех, кто работает на селе. Тех, кто желает работать в городе, за счет государства надо обучать и трудоустраивать. К концу программы, к 2020 году, мы должны таким образом трудоустроить на качественную работу 1,5 миллиона человек.

Екінші . Қолжетімді баспана.

Біз жаңа тұрғын үй құрылысы бағдарламасын іске асыруға кірісіп кеттік.

Елімізде жыл сайын 6 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілуде.

Алайда біз жарты миллионнан астам жас отбасыны жеке баспанамен қамтамасыз етуге тиіспіз.

Бұл үшін жалға берілетін тұрғын үй алаңын 1 миллион шаршы метрге жеткізу қажет.

Оның ішінде, ұзақ мерзімге жалға беру, одан кейін сатып алу тәрізді екі түрлі жолын қарастыру керек.

Қаражаты мен мүмкіншілігі барлар жалдау ақысын төлеп, кейіннен үйді өздеріне сатып алатын болады.

Ал мүмкіндігі жоқтар жағдайы келгенше ұзақ мерзімді жалға ұстай беретін болады. Осы екі түрлі жолды қарастыруымыз қажет.

Оған қоса жалға алғаны үшін жасалатын төлем әл-ауқаты орташа отбасы мүмкіндігіне сай болуы тиіс.

Мұнымен бірге отандық құрылыс саласы үшін жаңа мүмкіндіктер туады.

Естеріңізде болса, өткен дағдарыс жылдарында біз бүкіл Қазақстанда тұрғын үй салуды көбейтіп, қаншама жұмыс орнын ашып, бизнеске қаншама мүмкіншілік бердік.

Сол кездегі сияқты облыстарға тиісті қаражат бөлінеді.

Тұрғын үйлер салынып, жалға берілетін болады.

Соның бәрін жаңа «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасында анық көрсету қажет. Осыған біз кірісуіміз керек.

Мемлекет бұл бағдарламаны тиісті қаражатпен қамтамасыз етеді.

Аталған құжатты Үкіметке осы жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей жасап, қабылдауды тапсырамын.

Үшінші . Өңірлерді дамыту мәселесі.

Қуатты Қазақстан дегеніміз – бұл ең әуелі өңірлердің қуаттылығы болып саналады.

Елдің болашағы экономикадағы келешегі зор салалардың дамуымен байланысты.

Бұл үшін алдымен жаңа зауыттар көп салынып, жаңа жұмыс орындары ашылып, әлеуметтік инфрақұрылым қарқынды дамуы қажет.

Бүгінде әлемнің көп елдерінде осылай жасалуда.

Мемлекет өз азаматтарының сондай қуатты өңірлерге қоныс аударуына көмек қолын созуы тиіс.

Қазақстанда келешегі зор қалалар шоғырына Астана, Алматы, Ақтөбе, Ақтау, Шымкент шаһарлары жатады.

Үкімет елді мекендер шоғырын (агломерация) дамыту жөнінде бағдарлама қабылдауы тиіс.

Ірі кәсіпорынды немесе бір саланы тірек еткен шағын қалалардың дамуы – өз алдына бөлек мәселе.

Жаңаөзендегі жағдай бір салалы шағын қалалардың әлеуметтік қатерге жақын екенін көрсетті.

Мемлекет Жаңаөзенде төтенше жағдай жариялап, қаладағы ахуалды қалпына келтіру бойынша кешенді шаралар жасауға мәжбүр болды.

Қазіргі уақытта ондағы ахуал қалыпты арнасына түсті.

Мәжіліс сайлауында Жаңаөзен тұрғындарының басым көпшілігі «Нұр Отан» партиясына дауыс берді.

Бұл олардың мемлекет саясатын толық қолдайтынын көрсетеді.

Сондықтан мен Жаңаөзендегі төтенше жағдай режімін бұдан әрі созбау жөнінде шешім қабылдадым.

Алайда, бұл оқиғадан тиісті түйін жасалып, одан сабақ алып, ұдайы ескерілуі керек.

Үкіметке бір салалы шағын қалаларды дамыту туралы арнайы бағдарлама жасауды тапсырамын.

Онда қаланың экономикасындағы әрбір нақты бағытты әртараптандыру, әлеуметтік саланы дамыту ескерілуі қажет.

Сонымен қатар, жергілікті шағын және орта бизнеске қолдау көрсету шараларын қаперде ұстаған жөн.

Жергілікті өзін өзі басқаруды жетілдіріп, барша жергілікті даму мәселелерін шешуге азаматтардың қатысуын кеңейту аса маңызды.

Биылғы 1 шілдеге дейін Үкімет Жергілікті өзін өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасы жобасын жасап бітіруі тиіс.

Четвертое . Повышение качества государственных услуг населению.

Это важный аспект противодействия коррупции и повышения доверия граждан к деятельности государственных органов.

Во-первых, следует развивать Электронное правительство.

До конца 2012 года 60 процентов социально - значимых государственных услуг, в том числе все виды лицензий, должны предоставляться только в электронной форме.

Начиная с 2013 года, все разрешительные документы от государства казахстанцы должны получать также в электронной форме или через Центры обслуживания населения.

В ведение ЦОНов надо передать и вопросы регистрации автотранспорта и выдачи водительских удостоверений.

Во-вторых, важный вопрос модернизации - упрощение административных процедур.

По моему поручению, перечень разрешительных документов уже сокращён на 30 процентов.

Правительством подготовлен законопроект, еще на треть снижающий все виды лицензий и разрешений.

Следующий шаг – внедрение новых принципов разрешительного законодательства.

В-третьих, нужно повышать компьютерную грамотность населения, в том числе за счёт различных стимулирующих программ.

Я призываю всех казахстанцев активнее осваивать информационные технологии.

Пятое . ХХI век предъявляет высокие требования к управлению современным государством, которое все больше усложняется.

Наша важнейшая задача – подготовить квалифицированный политический класс управленцев.

Поручаю Правительству, Администрации Президента до конца первого полугодия 2012 года подготовить предложения по кандидатурам в президентский кадровый корпус.

Специальная комиссия будет подбирать кандидатуры по критериям образования и профессионализма, высоким моральным качествам, инициативности и успешности работы на порученных участках.

Они будут иметь зарплату сопоставимую с бизнес-структурами, привязанную к динамике экономического развития страны.

Они составят основу новой управленческой элиты, которой предстоит достойно вести наш Казахстан в ХXI веке.

Шестое . Модернизация судебной и правоохранительной систем.

Судьи должны вершить правосудие, только руководствуясь законом и своей совестью.

Надо кардинально пересмотреть порядок формирования судейского корпуса.

Необходимо законодательно ограничить возможность необоснованных решений апелляционных инстанций о возвращении дел на новое рассмотрение в нижестоящие суды.

Всей судебной системе, начиная от Верховного Суда, требуется повысить свою ответственность и квалификацию и самим начать совершенствовать свою собственную работу.

Нарушение судьями законов должно стать чрезвычайным событием, о котором должны знать все.

Следует укреплять систему арбитражных и третейских судов.

Надо завершить в текущем году разработку нового Уголовно - процессуального кодекса, законопроекта о частной детективной деятельности.

Важный вопрос - качественное кадровое обновление правоохранительных и специальных органов.

Ставлю задачу до 1 июля 2012 года провести переаттестацию всего их личного состава.

Только после этого должны быть рассмотрены вопросы увеличения денежного довольствия и расширения соцпакета поддержки в отношении работников правоохранительной системы, а также их технического оснащения.

Для усиления борьбы с транснациональной организованной преступностью в Едином экономическом пространстве считаю, что назрел вопрос о создании, по примеру Интерпола, Евразпола - Евразийской полиции.

Поручаю Правительству выработать и направить нашим партнерам по ЕЭП соответствующие предложения.

Один из важных вопросов модернизации – решительная борьба с коррупцией.

Наши действия в этом направлении заметно снизили уровень коррупционности в госаппарате. Это отмечают международные эксперты.

Но нам необходимо выработать новую стратегию борьбы с коррупцией.

Нужно не только выявлять и привлекать к суду взяточников.

Надо использовать новые правовые механизмы, информационные возможности, шире привлекать общество для предупреждения и профилактики коррупционных нарушений.

Надо изучить и использовать опыт других стран. Необходимо переходить к декларированию не только доходов, но и расходов государственных служащих.

Надо принять закон по этому вопросу.

Поручаю Правительству в трехмесячный срок подготовить и представить Комплексную антикоррупционную программу.

Седьмое . Качественный рост человеческого капитала в Казахстане.

Это, прежде всего, образование и здравоохранение.

В ходе модернизации системы образования нам важно осуществить следующие меры.

Во-первых, внедрять в процесс обучения современные методики и технологии.

Сегодня на основе международных стандартов успешно работают Назарбаев Университет и Интеллектуальные школы.

Развивается сеть передовых учреждений профессионально- технического образования.

Надо распространять их опыт на всю систему казахстанского образования, подтягивать к их уровню все образовательные учреждения.

Во-вторых, важно повышать качество педагогического состава.

Надо усилить стандарты базового педагогического образования, требования к повышению квалификации преподавателей школ и вузов.

В каждом регионе должны действовать интегрированные центры повышения квалификации педагогов.

В-третьих, надо создать независимую систему подтверждения квалификации.

Государство не должно одновременно предоставлять образовательные услуги и оценивать их качество.

Закончив медицинский институт, выпускник еще не становится врачом. Закончив политехнический вуз, выпускник еще не инженер. Ему придется доказать, что он является специалистом. Таков порядок во всем мире.

Поручаю Правительству в текущем году создать в пилотном режиме ряд независимых Центров подтверждения квалификации на базе отраслевых ассоциаций в 1-2 сферах.

В-четвертых, следует расширять доступность образования для молодежи через механизмы государственно - частного партнерства, субсидирование проезда и проживания молодёжи из сельской местности и малообеспеченных семей, развития сети общежитий.

Важный вопрос – обеспечение возможности для работающей молодежи получать специальное образование без отрыва от работы.

Множество людей сегодня мигрируют из села в город. Им тяжело устроиться на работу. Каждый молодой человек должен иметь возможность, не отрываясь от работы, получить профессию и образование. Министерству образования необходимо проработать этот вопрос.

В-пятых, образование должно давать молодежи не только знания, но и умение их использовать в процессе социальной адаптации.

Поручаю Правительству принять пятилетний Национальный план действий по развитию функциональной грамотности школьников.

В-шестых, важно усилить воспитательный компонент процесса обучения.

Патриотизм, нормы морали и нравственности, межнациональное согласие и толерантность, физическое и духовное развитие, законопослушание.

Эти ценности должны прививаться во всех учебных заведениях, независимо от формы собственности.

Одной из этих ценностей и главным преимуществом нашей страны является многонациональность и многоязычие. Государственным языком, согласно нашей Конституции, является казахский. Наравне с ним в государственных органах официально употребляется русский.

Это нормы нашей Конституции, которые никому не позволено нарушать.

Планомерное развитие казахского языка не будет происходить в ущерб русскому.

Бізге мемлекеттің келешегі, болашақ дамуы үшін не керек? Ол үшін мемлекеттің ең негізгі сыртқы саясаты – көршілермен тату болуымыз керек. Онсыз мемлекеттің болашағы бұлыңғыр болады.

Қазақ тілі, біздің мемлекеттік тіліміз өсіп-өркендеп келеді. 2020 жылға қарай мемлекеттік тілді меңгергендердің қатары 95 процентке дейін жететін болады.

Еліміздегі барлық мектептер мен оқу орындарында қазақ тілінде оқыту үрдісі жүріп жатыр. Осының бәріне депутаттар мен мемлекеттік қызметтегілер өз үлестерін қосулары керек. Мәселені осылай шешу қажет.

Поручаю Правительству разработать типовой Комплексный план по обеспечению знаний молодежью этих ценностей во всех образовательных учреждениях.

У нас даже нет таких учебников, таких преподавателей, которые работают с молодежью именно по этим вопросам.

Нашей молодежи это жизненно необходимо.

Другим важным направлением повышения уровня человеческого потенциала являются повышение доступности и качества оказания медицинских услуг, продвижение здорового образа жизни.

Сейчас реализуется Госпрограмма «Саламатты Қазақстан - 2015».

Качественно развивается система здравоохранения. Достигнута хорошая динамика показателей здоровья народа.

Увеличилась рождаемость и продолжительность жизни.

В 1,7 раза снижен показатель смертности от болезней системы кровообращения.

Мы этим системно занимаемся. Сейчас операции на сердечнососудистой системе проводятся не только в Астане, но и практически во всех областях Казахстана.

В стране созданы передовые лечебно-диагностические комплексы, десятки центров по основным направлениям медицины, в том числе новейшим, развивается транспортная медицина. У нас используются медицинские поезда, автотранспорт, медицинская авиация.

Локомотивом модернизации казахстанского здравоохранения станет Госпиталь будущего в Астане.

Теперь на первый план выходит вопрос снижения заболеваемости и смертности от онкологии.

Поручаю Правительству в двухмесячный срок разработать Программу развития онкологической помощи в Казахстане, также как мы это делали по вопросу сердечнососудистых заболеваний.

Следует также проработать вопрос о создании на базе Национального медицинского холдинга мощного Национального научного онкологического центра в Астане.

Правительству необходимо до 1 июля текущего года внести предложения по развитию системы здравоохранения с учётом внедрения механизмов солидарной ответственности граждан за своё здоровье.

Человек должен понимать, что ему не выгодно болеть. У нас бесплатное здравоохранение, но будущее – за страхованием в медицине, как это сейчас делается в пенсионных фондах. Сам человек несет ответственность, его работодатель и государство. Чем хуже здоровье у человека, тем меньше его будут страховать, чем лучше – тем больше будет сумма страховки. Сейчас люди выбирают те лечебные учреждения, где лучше медицинское обслуживание. Они определились с этим вопросом, теперь нужно продвигаться дальше.

Поручаю акимам решить вопрос о расширении доступности спортивной инфраструктуры для массового занятия населением физической культурой и спортом.

В последние годы построено много спортивных объектов – и в Астане, и в областях. Жалуются, что в них ни детям, ни взрослым невозможно попасть. Все эти спортивные сооружения нужно сделать доступными. Пусть люди занимаются спортом.

Восьмое . Совершенствование пенсионной системы.

Казахстан первым на постсоветском пространстве успешно внедрил накопительную систему.

Число вкладчиков насчитывает 8 миллионов человек.

Объём накоплений превышает 17 миллиардов долларов.

В то же время сегодня вкладчики не имеют возможности влиять на инвестиционную политику пенсионных фондов.

Поэтому и относятся к пенсионным отчислениям как к оброку.

А руководство отдельных пенсионных фондов распоряжается ими как своими собственными и обслуживает интересы акционеров, нередко покрывая их расходы.

Правительству совместно с Национальным Банком до конца первого полугодия необходимо выработать предложения по совершенствованию пенсионной системы.

Девятое . Индустриально-инновационные проекты

Социальная значимость проектов в рамках индустриально - инновационного развития абсолютна.

Эта программа остаётся главным ориентиром модернизации экономики.

Все госорганы должны считать эту работу своей основной заботой.

Только в прошлом году введено в эксплуатацию 288 проектов на сумму более 970-ти миллиардов тенге.

В результате создано более 30 тысяч постоянных качественных рабочих мест.

Мы продолжаем формировать и развивать передовые кластеры нашей экономики. Темпы этой работы не должны снижаться.

Поручаю Правительству предусмотреть необходимые средства для развития инфраструктуры инновационных кластеров.

Уважаемые казахстанцы!

Я сегодня хочу объявить о старте новых грандиозных проектов в сфере высокого передела наших сырьевых ресурсов и инфраструктуры, которая будет обслуживать этот передел.

Первое. Для решения проблемы энергодефицита и освобождения от энергозависимости южных регионов поручаю Правительству обеспечить в текущем году начало строительства первого модуля Балхашской ТЭС мощностью 1320 мегаватт, стоимостью 2,3 миллиарда долларов. Это очень важно. Бурно развивающийся южный регион имеет дефицит по электроэнергии. Мы не должны ни от кого зависеть. Этот вопрос решает очень многое. Все вопросы по Балхашской ТЭС решены. Необходимо ускорить и начать эту работу.

Важное значение имеет завершение строительства казахстанского участка международного автомобильного коридора «Западная Европа - Западный Китай». Это действительно народная стройка века. Где еще за три года было построено 2700 км. качественной автомобильной дороги? Мы должны в следующем году эту работу закончить.

Важно приступить к строительству двух новых железнодорожных линий - Жезказган-Бейнеу протяженностью 1200 километров и Аркалык-Шубарколь.

Эти проекты придадут мощный импульс развитию Жезгазган - Аркалыкского региона.

Второе. Поручаю Правительству продолжить проект по созданию производства комплексных минеральных удобрений в Жамбылской области стоимостью около 2-х миллиардов долларов. Эти удобрения нужны для сельского хозяйства. Проект даст возможность поднять экономику Жамбылской области и юга в целом.

Третье. Необходимо обеспечить создание комплекса глубокой переработки нефти на Атырауском НПЗ стоимостью 1,7 миллиарда долларов, что увеличит выпуск бензина почти в 3 раза – до 1,7 миллиона тонн, а дизтоплива – до 1,4 миллиона тонн и обеспечить Казахстан этими видами топлива.

Четвертое. Следует обеспечить вывод на проектную мощность Атырауского газохимического комплекса стоимостью 6,3 миллиарда долларов, что предполагает ежегодный выпуск 500 тысяч тонн пропилена и 800 тысяч тонн полиэтилена. Такой продукции мы в Казахстане еще не производили.

Пятое. Надо завершить проектирование и приступить к строительству газоперерабатывающего завода мощностью 5 миллиардов кубических метров в год на Карачаганакском месторождении.

Шестое. Поручаю Правительству запланировать и приступить к реализации трубопроводной системы, которая обеспечит газификацию центрального региона страны, включая столицу.

Это капиталоемкая, важная работа. Мы должны это сделать, чтобы уйти от зависимости по газу. Казахстан – страна, добывающая нефть и газ. Мы обязаны газифицировать нашу страну.

По многим из этих проектов решены все вопросы инвестирования, а по другим надо решать.

Вношу предложение Правительству и Парламенту пересмотреть бюджет, чтобы выделить необходимые средства для реализации вышеназванных проектов.

Нам придется позаимствовать кредиты у Национального фонда на осуществление проектов. Я считаю, что это правильно. Чем держать эти деньги в зарубежных банках, будем вкладывать в собственную экономику.

Все эти проекты совершенно изменят облик нашей экономики, нашей страны.

Всё сказанное выше будет нашим ответом на возможные кризисы в мире.

Мы превращаем весь Казахстан в гигантскую стройплощадку и создаём десятки тысяч рабочих мест.

Вокруг жилищного строительства, строительства крупных предприятий будут развиваться строительная индустрия, металлургия, обрабатывающая промышленность. Создаются многочисленные возможности для появления новых, молодых бизнесменов. Они не должны упустить такой шанс.

Для контроля за расходованием средств поручаю создать специальную комиссию по аналогии с комиссией, которая четко и эффективно работала в период кризиса 2008-2009 годов и доказала свою эффективность.

Подчеркиваю, что все эти проекты мы начнем уже в этом году.

Правительству необходимо укреплять казахстанскую инновационную систему.

Важно увеличить бюджетные расходы на финансирование перспективных научных исследований через выделение инновационных грантов.

Новый закон «О науке» закладывает основу для системной государственной поддержки науки.

Необходимо поддержать отечественных ученых.

Вокруг Назарбаев Университета должен сложиться инновационно - интеллектуальный кластер, способствующий трансферту и созданию новых технологий.

Создавая высокотехнологичные предприятия в Астане, мы будем распространять этот опыт на другие научно-образовательные центры Казахстана. Законодательная основа у нас есть.

Это принятый, по моему поручению, новый закон «О государственной поддержке индустриально - инновационной деятельности».

На его основе надо наращивать инновационный потенциал взаимодействия государства, бизнеса и науки.

Поручаю Правительству разработать законопроект, предусматривающий внедрение новых форм государственно - частного партнерства.

Одним из важных вопросов текущего развития является диверсификация потоков прямых иностранных инвестиций в экономику Казахстана.

Их нужно направлять в перспективные отрасли, например, сферу туризма.

В развитых странах на долю туристического кластера приходится до 10-ти процентов ВВП.

У нас - менее 1 процента.

Надо изучить в целом по стране точки роста туризма, их немало.

В связи с этим важным проектом должно стать развитие горнолыжных курортов мирового уровня близ Алматы.

Эксперты считают, что один турист, который посещают горнолыжный курорт, тратит в 6 раз больше, чем во время поездки на море. Это очень выгодно для государства.

Поручаю Правительству разработать системный План развития этой уникальной зоны, а также Бурабайской курортной зоны в Акмолинской области.

Как вы знаете, моя особая забота – это укрепление делового и инвестиционного климата.

В Казахстане успешно реализуется «Дорожная карта бизнеса - 2020».

Уже многие казахстанцы убедились в ее эффективности.

Поручаю Правительству внести в неё изменения, касающиеся дополнительных мер поддержки начинающих и молодых бизнесменов, внедряющих инновации.

Сегодня надо продолжать работу по декриминализации финансово-экономических правонарушений, в том числе налоговых.

Таможенному и налоговому комитетам, финансовой полиции надо быть последовательными в своих действиях, применении правовых норм, в том числе в вопросе о двойном налогообложении.

Защита прав и поддержка отечественных и иностранных инвесторов, предсказуемость законодательства и транспарентность должны стать основой делового инвестиционного климата в Казахстане.

Я настоятельно требую, чтобы наши чиновники всячески содействовали инвесторам, а не чинили препятствия.

Мы должны укреплять механизм проведения регулярных консультаций с отечественными и иностранными инвесторами в процессе разработки проектов нормативных правовых актов.

Надо создать Национальные контактные центры по разработке и реализации стратегий стимулирования соблюдения предприятиями принципов ответственного ведения бизнеса.

В 2012 году должны завершиться переговоры о вступлении Казахстана в ВТО.

Это на порядок повысит инвестиционную привлекательность нашей экономики.

Десятое . Развитие сельского хозяйства.

Аграрный сектор Казахстана обладает большими экспортными возможностями и высоким потенциалом для внедрения инноваций.

Потребность в продовольствии с каждым годом в мире будет возрастать. Эту возможность нам упускать нельзя.

Государство оказывает огромную помощь сельскому хозяйству.

Нам следует разработать и внедрить государственную систему гарантирования и страхования займов для снижения рисков частных инвестиций в аграрное производство.

Необходимо найти альтернативные пути для расширения доступа фермеров к финансированию.

Поручаю Правительству разработать и внедрить механизм государственной поддержки розничной торговли без посредников.

Государству необходимо организовать и структурировать зерновую отрасль, создать единый зерновой холдинг.

Необходимо активизировать реализацию проекта по развитию экспортного потенциала производства мяса.

Поручаю Правительству обеспечить разработку программ по развитию других отраслей животноводства, в том числе овцеводства, а также кормопроизводства и отгонного животноводства.

Уважаемые казахстанцы!

Сегодня всему миру и каждому государству важно найти ответы на мощные глобальные и внутренние вызовы.

Выполнив задачи по десяти направлениям социально - экономической модернизации, мы укрепим экономику, сделаем стабильным наше общество, повысим благосостояние нашего народа.

В то же время Казахстан как достойный участник мировой политики продолжит активное участие в определении путей укрепления мира и безопасности.

Мы выдвинули инициативы по ядерной безопасности, принятию Всеобщей декларации безъядерного мира.

В марте текущего года на Глобальном саммите по вопросам ядерной безопасности в Сеуле они будут конкретизированы и дополнены.

Важное значение будет иметь Астанинский экономический форум в этом году, на котором, надеюсь, будет обсуждаться наша идея «G global» по выходу из мирового кризиса.

Также в нынешнем году в Астане пройдет IV Съезд лидеров мировых и традиционных религий, ставший важной площадкой международного межконфессионального диалога.

Мы должны приложить все усилия для реализации провозглашенной Казахстаном Глобальной энерго­экологической стратегии.

Мы продолжим работу по осуществлению Астанинской инициативы «Зеленый мост», направленной на трансферт «зеленых» технологий.

Внешнеполитические предложения Казахстана получили поддержку у мировой общественности.

В них - суть нашей внешнеполитической стратегии на десятилетия вперед.

Мы будем продолжать нашу сбалансированную внешнюю политику, взаимодействуя не только с Западом, но и государствами Азии.

В этом году исполнится 20-лет моей инициативе о созыве Совещания по взаимодействию и мерам доверия в Азии.

В текущем году мы должны достойно завершить председательство в Организации исламского сотрудничества, Организации Договора о коллективной безопасности.

В 2012 году Астана является культурной столицей СНГ и тюркского мира.

Надо достойно провести эти мероприятия.

Мы отвечаем на глобальные вызовы ХХI века углублением евразийской интеграции.

Мы вместе с Россией и Беларусью сформировали Единое экономическое пространство, идём к созданию Евразийского экономического союза.

Это важный фактор общерегиональной стабильности, повышения конкурентоспособности наших экономик.

Мы готовы поддержать стремление других государств СНГ присоединиться к евразийской интеграции.

Уважаемые соотечественники!

Социальная модернизация - это центральный вопрос деятельности нового Парламента и Правительства, всех ответственных сил Казахстана – партий, общественных объединений, творческих и профессиональных союзов, средств массовой информации, всех патриотов нашей страны.

Тем более я попытался учесть конструктивные предложения всех партий, принявших участие на последних выборах в Мажилис.

Мы должны объединить все силы на благо Родины.

Нам предстоит проделать большую работу.

Призываю всех казахстанцев принять самое активное участие в работе по достижению всех обозначенных задач!

Дорогие друзья!

Работа предстоит огромная, напряженная и трудная, но интересная для всех, и для простых людей, и для Правительства, Парламента, в целом - для государства. Не ставя таких больших целей, мы не можем развиваться. Мы всегда делали то, что говорили. Все наши планы, программы мы выполняли.

Сейчас предстоит напряженная работа. Мир таков, таково положение. Таков сегодняшний вызов.

Давайте призовем всех казахстанцев и мобилизуем себя на выполнения этих грандиозных задач, которые улучшат жизнь всех казахстанцев!

Қадірлі отандастар!

Қазір еліміз дамудың жаңа кезеңіне қадам басты.

Біз бүгінде бәсекеге қабілетті, әлеуеті зор, экономикасы қуатты ел құрудамыз.

Біз бұдан бұрын да биік белестерді бағындырдық. Оны біз 20 жылдықта айттық.

Сондықтан, мақсатқа жету біздің қолымыздан келеді.

Біз оған жетудің жолдарын жақсы білеміз.

Ол үшін қажетті ресурстар бүгін мемлекетте жеткілікті.

Біздің міндетіміз – айқын, алған бағытымыз дұрыс деп санаймын.

Бұл жолда біз үшін ең бастысы – тәуелсіз Қазақстанның тұтастығы мен тұрақтылығы.

Дана халқымызда «Игілік басы – ынтымақ» деген қанатты сөз бар.

Ендеше, тәуелсіздігіміз баянды, тұтастығымыз берік, елдігіміз мәңгі болсын, ағайын!

Осы мерейлі белесте баршаңызға мол табыстар тілеймін!

Назарларыңызға рахмет!



Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2011 жылғы 28 қаңтар.

01.07.2011

ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы

БОЛАШАҚТЫҢ ІРГЕСІН БІРГЕ ҚАЛАЙМЫЗ!

Қазақстан Республикасының Президент Н.Ә.Назарбаевтың

Қазақстан халқына Жолдауы

Қадірлі отандастар!

Құрметті депутаттар мен Үкімет мүшелері!

Ханымдар мен мырзалар!

Биыл – біз үшін ерекше қастерлі жыл.

Біз ел тәуелсіздігінің 20 жылды­ғы­на қадам бастық.

Бодан жұртты бүгінгідей бостан күн­ге жеткізген бұл жолда біз биік белестерді бағындырдық.

Естеріңізде болар, 1997 жылғы ха­лық­қа алғашқы Жолдауымда мен былай деген едім:

«2030 жылы біздің ұрпақтарымыз бұдан былай әлемдік оқиғалардың қалтарысында қалып қоймайтын елде өмір сүретін болады».

Осы сөздерге кезінде күмән келтіргендер аз болған жоқ.

Дегенмен, діттеген бұл межеге біз 33 жылда емес, бір мүшел жастың өзінде жеттік!

Күні кеше Астанада 56 елдің бас­шы­лары мен халықаралық ұйым өкіл­дерінің басын қосқан Саммит – соның айшықты айғағы.

Жұлдызымызды жарқырата түскен бұл мерейлі белестен бұрын да біз біршама биіктерді бағындырдық.

Біз талайлы заманда тарыдай ша­шы­лып кеткен қандастарын атамекенге жи­наған әлемдегі үш елдің бірі болдық.

Осы жылдары шет елдерден 800 мың­нан астам отандасымыз келіп, ха­лық саны бір жарым миллионға артты.

Біз Сарыарқаның сайын даласына сәулеті мен дәулеті келіскен Астана салдық.

Есілдің жағасына серпінді дамуы­мыз­дың символы болған еңселі Елорда қондырдық.

Халқы тату-тәтті, саясаты сарабдал елдің ғана қазынасы қыруар, болашағы баянды болады.

Қазақстанның халықаралық резерві бүгінде 60 миллиард долларға жуық қаржыны құрайды.

Ырыс – ынтымаққа жолығады, дәулет – бірлікпен толығады.

Тәуелсіздік жылдарында ел эконо­микасына 120 миллиард доллардан астам шетелдік инвестиция тартылды.

Сонымен қатар біз әлемнің 126 еліне 200-ден астам өнім түрін шы­ға­ра­мыз.

Бүгінде ұлттық дәулетіміздің үш­тен бір бөлігі шағын және орта бизнестен құралады.

Ауыл шаруашылығы саласы да дамып келеді.

Ішкі жалпы өнім өсімі 2010 жылы 7 пай­­­ыз, өнеркәсіп өндірісі – 10 пайыз, өң­деу өнеркәсібі 19 пайыз мөлшерді құрады.

Орташа айлық жалақы 2007 жылғы 53 мыңнан 2010 жылы 80 мың теңгеге дейін артты.

Ұлттық әл-ауқат деңгейі жөнінен әлем мемлекеттерінің рейтингінде Қа­зақ­стан өткен жылы 26 сатыға ілгерілеп, 110 ел арасынан 50-ші орынға көтерілді.

Біздегі орташа айлық жалақы 5 жарым е????сеге, зейнетақының орташа көлемі 4 есеге көбейді.

Біз дүниені дүрбелеңге салған дағдарыстан демікпей шығып, дамудың даңғыл жолына батыл бет бұрдық.

Алдымызға ұлан-ғайыр мақсаттар қой­­дық және оларға қысқа мерзімде қол жеткіздік.

Тәуелсіздік жылдарында 500-ге жуық жаңа денсаулық сақтау нысан­да­ры салынды.

Медицина мекемелерінің материал­дық-техникалық базасы айтарлықтай жақ­сарды.

Еліміз білім беру ісін дамытуда 129 елдің арасында көш бастаушылар қата­рында келеді.

Өткен онжылдықта білімге бөлі­не­тін қаражат 10 есеге көбейді.

Осы жылдары 750 жаңа мектеп са­лын­ды.

Сонымен қатар, 5 302 мектепке дейінгі мекемелер, 1 117 балабақша мен 4 185 орталық ашылды.

Астанада ғылым мен білім индус­трия­сының жаңа ғасырдағы орталығы болатын университет ашылды.

Біз осылайша аз жылда абыройы арт­қан айдынды елге, қуатты ұлтқа айнал­дық.

Осының бәрі жұртымызды жаһан­дық ауқымда ойлауға баулу мақса­тында жасалуда.

1. Жеделдетілген экономикалық жаң­ғырту – Үдемелі инновациялық ин­дустрияландыру бағдарламасы­ның жалғасы

Құрметті қазақстандықтар!

Біз Тәуелсіздіктің жиырмасыншы жылына аяқ бастық.

1991 жылдың желтоқсанында, өзі­міз­дің стратегиялық мақсатымыз ретінде орнықтылық пен табысқа жетуді таң­дап ала отырып, біз әр жаңа ке­зең­нің дамуына жаңа бағдарламалар жасап, алға жылжыдық.

Біз кеуделі міндеттерге ұмтылып, оларға қол жеткіздік.

Ел ілгерілеуінің шоғырланған көр­сет­кішін ғана келтірейін.

1994 жылы жан басына шаққандағы ішкі жалпы өнім жеті жүз доллардан сәл ғана асатын.

2011 жылдың 1 қарашасына қарай бұл көрсеткіш 12 еседен артық өсіп, 9 мың АҚШ долларынан асып түсті.

Біз бұл деңгейге тек 2015 жылы ғана жетеміз деп есептеп едік.

Әлемдік тәжірибе тәуелсіздіктің ал­ғашқы 20 жылында мұндай нәтижеге ешқандай ел қол жеткізе алмағанын көрсетеді.

Мысалы, егемен дамудың алғашқы жиырма жылында жан басына шаққан­дағы ішкі жалпы өнім Оңтүстік Кореяда 3 есе, Малайзияда – 2 есе, Сингапурда – 4 есе, Венгрияда – 5 есе, Польшада 4 есе өскен.

2010 жылдың қаңтарында ел хал­қына Жолдауымда мен Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жария еттім.

Қазірдің өзінде оны жүзеге асы­ру­дың алғашқы жылының нақты қо­ры­тындылары бар.

Біз 152 кәсіпорынды іске қостық, 24 мыңға жуық қазақстандықты тұ­рақты жұмыспен қамтамасыз еттік.

Бүкіл ел бойынша барлығы сегіз жүзге жуық әртүрлі өндіріс орны құ­рылды.

Біз химия және жеңіл өнеркәсіпті белсенді түрде қалпына келтіру мен да­мы­ту үдерісін бастадық, ауылшаруа­шы­лық өнімдерін өңдеуде серпіліс жасадық.

2014 жылға дейін жалпы құны 8,1 трил­лион теңгені құрайтын 294 ин­вестициялық жобаны жүзеге асыру жос­парланып отыр.

161 мың тұрақты жұмыс орны және 207 мың құрылыс уақытына есеп­телген жұмыс орны құрылады.

Алғашқы индустриялық бесжыл­дық­тың алғашқы жылының басты қо­рытындысы – экономиканың нақты­лы секторының есебінен экономика­лық өсуде елеулі құрылымдық өзге­рістердің басталуы.

Таяу онжылдықтағы Стратегия­лық жоспардың мақсаттарын тағы да еске салып өтейін.

2020 жылға қарай біз мынандай көрсеткіштерге қол жеткізуге тиіспіз.

Ішкі жалпы өнім өсуі кемінде 30 пайыз болады.

Өңдеуші салалардағы өсім игеруші салалар деңгейінен асып түседі немесе соған жетеді.

Ұлттық қордың активтері ІЖӨ-нің кемінде 30 пайызын құрайды.

Экономиканың шикізаттық емес секторына салынатын отандық және шетелдік инвестиция кемінде 30 пайызға артады.

Ішкі жалпы өнімдегі шағын және ор­та бизнестің үлесі 40 пайызды құ­райды.

Халықтың саны 18 миллион адам­ға жақындайды.

Білікті мамандардың үлесі 40 пай­ыз­ды құрайды.

Жұмыссыздық деңгейі 5 пайызға дейін төмендейді.

Ауыл шаруашылығындағы еңбек­тің өнімділігі 2014 жылға қарай 2 есе, ал 2020 жылға қарай 4 есе өседі.

Аграрлық секторда етті мал ша­руашылығын дамыту жөнінде бұрын-соңды болып көрмеген жоба жүзеге асырылады.

2016 жылдың өзінде ет экспорты 60 мың тоннаға жетеді, мұның құны 4 миллион тонна бидай экспортына тең.

Мемлекет бұл мақсатқа 130 миллиард теңгелік несие ресурстарын бөледі.

Бұл ауылдық жерлерде 20 мыңнан астам жұмыс орындарын ашуға мүм­кін­дік береді, жүз мыңнан астам ауыл тұрғындарының кіріс көзіне айналады. Мұның өзі малдың барлық түрінің асыл түліктері мен тұқымдарының бас санын көбейтуге мүмкіндік береді.

Бұлардың барлығы сабақтас салаларда – ауылшаруашылық мәшине жасауда, химия және тамақ өнеркәсібінде, жемшөп өндірісінде, техника жөндеуде өндірісті ұлғайтуға қозғау салады.

Үкімет, барлық өңірлердің әкімдері селодағы индустрияландырудың осы­нау маңызды бөлігімен айналысуға тиіс.

Біздің экономикамыздың бәсекеге қабілеттілігі қуат шығындарын азай­ту­ды қамтамасыз ететін тиімді тех­нологияларға негізделуі керек.

Шикізаттық емес секторларды да­мы­ту мақсатында Үкіметке Қуат тиім­ділігінің кешенді жоспарын жасап, бекітуді тапсырамын.

Индустрияландыру өңірлік саясат­тың жаңа парадигмасын қалыптастырады.

Үкімет әкімдермен бірлесе отырып Өңірлерді дамыту бағдарламасын жасап, бекітуі керек.

Мұның барлығы – біздің саналған-сараланған жоспарларымыз.

Біз әлі жол басында тұрмыз.

Егер жақсырақ, дәулеттірек өмір сүргіміз келсе, біз осы жұмысты ат­қаруға тиіспіз.

Мен бизнес қуатты болса, мемлекет те қуатты деген қағидатты жақ­тау­шымын.

Біз алғаш рет «Мемлекеттік бақылау мен қадағалау туралы» Заң қабыл­дадық.

Бақылау жүргізудің бүкіл мемлекеттік органдар үшін ортақ қағидат­тары мен тәртібі белгіленген. Бұл бизнеске әкімшілік қысымды бұрынғыдан да азайта түсу үшін жасалды.

Құқық қорғау жүйесін реформалау аясында қазірдің өзінде 16 заң қа­былданды.

Меншікті қорғаудың құқықтық те­тіктері енгізілді, үлкен қоғамдық қауіп төндірмейтін қылмыстар бойын­ша қылмыстық заңдылықты ізгілендіру жүргізілді, бостандығынан айырумен байланысты болмайтын, сондай-ақ қа­мауға алуға балама жазаларды қол­да­нудың аясы кеңейтілді. Осының ар­қа­сында биылғы жылдың өзінде ауыр­лығы азын-аулақ және орташа қыл­мыс­тары үшін сотталған екі мыңға жуық адам бостандықтан айыру орында­ры­нан шығарылады.

Құқық қорғау органдары аппарат­тарының саны 15 пайызға қысқар­тыл­ды. Олардың құрылымдары оңтайлан­ды­рылды.

Құқық қорғау органдарына тән емес қызметтер жеке секторға берілді.

Сот жүйесінде елеулі өзгерістер жасалуда.

Сыбайлас жемқорлықпен бітіспес күрес жүріп жатыр.

Қазіргі таңда халықаралық сарап­шы­лардың бағасы бойынша Қазақ­стан­ның сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасы ең тиімділердің бірі деп танылған.

Тек 2 жылдың ішінде қылмыстық жауапкершілікке 40-тан астам рес­пуб­ликалық деңгейдегі жетекші, облыстық және қалалық ауқымдағы 250-ден астам лауазымды тұлғалар тартылды, олардың арасында 39 әкім мен олар­дың орынбасарлары бар.

Қоршаған ортаны қорғау, денсаулық сақтау министрлерінің, статистика жө­ніндегі агенттік төрайымының, тө­тен­ше жағдайлар және қорғаныс вице-ми­нистр­лерінің, «Қазақстан темір жолы» компа­ния­сы басқарма төрағасының, «Қаз­Мұ­най­Газ», «Қазатомпром» ком­па­ния­лары президенттерінің үстінен қыл­мыс­тық іс қозғалып, жауапкершілікке тартылды.

Үш жылдың ішінде біздің еліміз әлем­дік антикоррупциялық рейтингтегі көр­сеткішін бірден 45 сатыға жақ­сарт­ты.

Осы индекс бойынша біз бүкіл ТМД-да үздік позицияда тұрмыз.

Бұл жұмыс ымырасыздықпен жалғастырылады.

Бүкіләлемдік банктің 2010 жылғы баяндамасында Қазақстан бизнес мүд­десі үшін реформа жүргізуде көш­басшы деп танылған.

Бизнеске неғұрлым қолайлы ахуал жасау жөніндегі әлемдік рейтингте Қазақстан 183 елдің арасынан 59-шы орынды иеленеді.

Тұтастай алғанда мемлекеттік ор­ган­дардың шаруашылық жүргізуші субъек­тілердің қызметіне негізсіз араласу фактілері тыйылды деуге жақын қалды.

Өткен жылы Қазақстан, Ресей мен Беларусьтің Кедендік одағы жұмысын бастады.

2010 жылдың 10 айының нәтиже­сінің өзінде Ресеймен және Беларусьпен сауданың көлемі 38 пайызға өсті.

Қазақстандық өнімдердің Кедендік одақ елдеріне экспорты 52,4 пайызға артты. Бюджетке құйылатын кедендік баждың өсімі 25 пайыз болды.

Осының бәрі Кедендік одақтың біздің елдеріміздің экономикалық міндеттерін шешетін өте прагматикалық әрі нақты жоба екенін ап-анық көрсетеді.

Біз Біртұтас экономикалық кеңістік құру ісінде барынша ілгеріледік. Ол кеңістік қазақстандық өндірушілер үшін өнім өткізудің байтақ базарын ашады.

Бұл бәсекеге шыдас беретін тауарлар шығару мен қызмет көрсету үшін біздің бизнесімізді ынталан­дырады.

2. Әлеуметтік жаңғырту – жаңа әлеуметтік саясат

Біз өзіміздің индустрияландыру және экономиканы технологиялық тұр­ғыдан дамыту жөніндегі жоспар­ла­рымызды нақпа-нақ айқындап алдық.

Біздің бағдарламаларымыздың бас­ты мақсаты – халықтың әл-ауқатын нығайту.

Сондықтан да мен биылғы Жолдауда әлеуметтік жаңғырту мәселелеріне ерекше назар аударып тұрмын.

Мен үш аса маңызды мемлекеттік бағдарламаларды – білім беру, денсаулық сақтау және тілдерді дамыту бағдарламаларын бекіттім.

Үкіметке әкімдермен бірлесе оты­рып биылғы 1 мамырға дейін мынандай қағидатты түрде жаңа бағдарлама­ларды, яғни:

жұмыспен қамтудың жаңа стра­те­гиясын;

тұрғын үй-коммуналдық шаруа­шы­лық­ты жаңғырту;

халықты сапалы ауыз сумен қам­тамасыз ету бағдарламаларын жасап, қабыл­дау­ды тапсырамын.

Бұл бағдарламалар елдің мил­лион­да­ған қарапайым адамдарының күн­бе-күнгі мәселелерін шешуге бағыт­тал­ған.

Олар қазақстандықтардың өмір са­пасын жақсартады.

Жаңа әлеуметтік саясаттың басты ас­пектілеріне нақтырақ тоқталып өт­пек­пін.

2.1. Білім беру

Біз білім беруді жаңғыртуды одан әрі жалғастыруға тиіспіз.

Бүгінде мектептерді компьютерлендіру толықтай аяқталды.

Орта білім берудің 12 жылдық моделі енгізілуде.

«Өмір бойы білім алу» әрбір қа­зақ­стандықтың жеке кредосына айналуы тиіс.

Біз кәсіптік және техникалық білім берудің мазмұнын толық жаңарт­пақ ниеттеміз.

Бүгінде дамыған елдерде 1 миллион тұрғынға 1-ден 6 жоғары оқу ор­нына дейін келеді.

Қазақстанда барлығы 149 жоғары оқу орны бар.

200 ғылыми кеңестер кандидаттар мен докторларды қалыптан құйғандай етіп жасап шығарып жатыр.

60 кандидаттың 1-і және 37 док­тор­дың 1-і ғана ғылымға барады.

Осы жылдан бастап ол кеңестердің жұмыстары тоқтатылады.

Бұдан былай магистрлар мен PhD докторлар дайындалатын болады.

Біз университеттік білім беру мен ғы­лымды дамытудың жаңа деңгейін қам­тамасыз етуге міндеттіміз.

Бүгінде жаңа «Назарбаев уни­вер­си­теті» арқауында нарық сұранысына бағдарланған жоғары оқу орнының инновациялық моделі қалыптасты­ры­луда.

Ол барлық қазақстандық жоо-лар үшін үлгі болуы керек.

Менің тапсырмам бойынша бүкіл елде ашылып жатқан 20 зияткерлік мектептер дарынды балаларды үздік жоо-лар үшін дайындаудың не­гізгі арқауына айналатын болады.

Үкіметке мыналарды тапсырамын:

● жоо-лардың инновациялық қыз­мет­ке көшу тетігін қалыптастыру;

● білім берудің сапасын арттыру және қолжетімділігін кеңейту үшін білім беруге қолдау көрсетудің жаңа қаржы­лық-экономикалық құралдарын енгізу;

● техникалық және жоғары білім бе­рудің деңгейлері үшін бүгінде Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі ипотекалық құрылыста жүзеге асырып отырғанға ұқсас жинақтау жүйесін әзірлеу.

Қазақстандықтарда мемлекеттен пай­ыз­дық бонустар ала отырып бала­ларын оқытуға қаржы жинаудың жаңа мүмкіндіктері пайда болуға тиіс.

● бизнес-қауымдастықтар мен жұ­мыс берушілер өкілдерін қатыстыра оты­рып Кәсіптік-техникалық кадр­лар дайын­дау жөнінде ұлттық кеңес құру.

Білім беру жүйесіндегі барлық жұ­мыс мынандай нәтижелерге қол жет­кізуге бағытталуы тиіс.

Мектепке дейінгі білім берумен және тәрбиемен қамтылған балалардың үлесі 2015 жылға қарай 74 пайыз­ды, 2020 жыл­­ға қарай 100 пайызды құ­райтын болады.

Менің тапсырмам бойынша қабыл­дан­ған «Балапан» бағдарламасын жү­зеге асыру нәтижесінде тек 2010 жылы ғана 35 балабақша, 1534 мини-ор­та­лық, 137 жекеменшік балабақшалар салынды.

Бұрын жекешелендіріліп кеткен мек­теп жасына дейінгі мекемелерді қай­тару есебінен 172 балабақша ашылды.

Балаларды мектепке дейінгі ұйым­дармен қамту 30-дан 55 пайызға дейін өсті.

2020 жылға қарай біз оқытудың 12 жылдық моделіне толықтай көшетін бо­ламыз. Ол үшін біз 2015 жылға қа­рай республикалық бюджет қаржысы есебінен кемінде екі жүз мектеп салып, осынша мектепті жергілікті бюджет есебінен тұрғызамыз.

2015 жылға қарай білім беру ұй­ым­дарының 50 пайызы электронды оқы­туды пайдаланып, 2020 жылға қа­рай оның саны 90 пайызға дейін артады.

2020 жылға қарай халықаралық стандарттар бойынша тәуелсіз ұлттық аккредитациялаудан өткен жоо-лар үле­сі 30 пайызды құрайтын болады.

Инновациялық қызметті жүзеге асы­ра­тын және ғылыми зерттеулердің нәти­желерін өндіріске енгізетін жоо-лардың үлесі 5 пайызға дейін артады.

Кемінде 2 жоғары оқу орны үздік әлемдік университеттер рейтингінде аталатын болады.

Сапалы білім беру Қазақстанның ин­дустрияландырылуының және ин­но­ва­циялық дамуының негізіне айналуы тиіс.

2.2. Денсаулық сақтау

Осы жылдар бойына біз қазақ­стан­дықтардың денсаулығын жақсарту үшін қажет нәрсенің бәрін жасадық.

Денсаулық сақтауды қаржыландыру 2002 жылғы ІЖӨ-нің 1,9 пайызынан 2010 жылы 3,2 пайызына дейін ұл­ғайды.

Бүгінде бүкіл ел көлемінде тұңғыш рет медицинаның ең бір күрделі ба­ғыт­тары бойынша операциялар жасалуда.

Жетекші шетелдік клиникалармен байланысы бар 150 телемедицина ор­талықтары құрылды.

Осыдан жиырма жыл бұрын бізге ол тек арман ғана болатын.

Жүргізілген жұмыс нәтижесі ретінде бала туудың 25 пайызға көбейгенін, адам өлімінің 11 пайызға төмендеп, ха­лықтың табиғи өсімінің 1,7 есе арт­қанын атап өтуге болады.

2013 жылы Біртұтас ұлттық ден­саулық сақтау жүйесін енгізу аяқталады.

Біз аурудың алдын алуға шындап кі­рісіп, бастапқы медициналық-сани­тарлық жәрдемнің сапасын арт­ты­руымыз керек.

Халықаралық бағалаулар бойынша, негізгі науқастар түрлерімен ауыратын тұрғындардың 5 пайыздайы денсаулық сақтаудың барлық қызметтерінің 70 пайыздайын ғана пайдаланады.

Профилактикалық жұмыстарды сауат­ты ұйымдастырған жағдайда ерте сатыда-ақ аурулардың алдын алуға болады.

Сондықтан Қазақстанда халықтың мақсатты топтарының денсаулық жағ­дайын бақылаудың ұлттық бағ­дарламалары кешенін енгізу қажет.

Бірінші кезекте, олар балалар, жас­өспірімдер, бала туу жасындағы әйел­дер.

Ауыл тұрғындары үшін меди­циналық көмектің қолжетімділігін кеңейтуге айрықша назар аудару қажет.

Өткен жылы жаңа әлеуметтік жоба – мамандандырылған емдеу-диагнос­ти­калық екі «Денсаулық» пойызы жұ­мысын бастады.

Олар еліміздің ең шалғай түкпір­лерінде ондаған мың адамдардың денсаулықтарын тексеріп, ем жасады.

Қазақстан үшін көліктік медицина өте көкейкесті, сондықтан біз оны дамытатын боламыз.

Биылғы жылы тағы бір пойыз жіберілетін болады.

Жұмылғыш медициналық кешендер-автоклиникалар санын 50 бірлікке дейін жеткізу қажет.

Оларды шығару Қазақстанда жүзеге асырылуға тиіс.

Үкіметке 2015 жылға дейін сани­тарлық авиация мұқтажы үшін кемінде 16 тікұшақ ұйымдастыруды қам­та­масыз етуді тапсырамын.

Сол сияқты жол бойындағы меди­циналық-құтқару пункттерін құру мәселесін жеделдете қарастыруды да тапсырамын. Оларды республикалық маңыздағы жолдардың апаттық қауіпті учаскелерінде орналастыру қажет.

Төтенше медициналық жәрдем қыз­меті көп салалы жұмылғыш және аэ­рожұмылғыш госпитальдармен жа­рақ­тандырылуы тиіс.

Бұл шаралардың біздің мыңдаған азаматтарымыздың өмірін құтқарып қалатынына сенімім мол.

Қылмыстық-атқару жүйесіндегі туберкулез бен ВИЧ аурулары және одан болатын өлім деңгейін төмендетуге мұ­қият назар аудару қажет.

Осы міндеттерді орындау нәти­же­сінде 2015 жылға қарай қазақ­стан­дықтардың өмір жасының күтілетін ұзақтығы 70 жасқа дейін, ал 2020 жыл­ға қарай 72 жасқа дейін ұлғая­тын болады.

Саламатты өмір салтын насихаттап, барлық жерде салынған спорт базаларын пайдалану керек.

2015 жылға қарай 350 дәрігерлік амбулаториялар, фельдшерлік-акушерлік пункттер және емханалар салы­натын болады.

2.3. Тілдерді дамыту

Көп тілді және көп конфессиялы қоғамдағы бейбітшілік пен келісім – бұл сіздер мен біздің еңбегіміз, құрметті қазақстандықтар.

Қазақстандықтардың өзіміз өмір сүріп, елімізді жақсылықтарға бастап бара жатқан туған жерге атауын берген мемлекеттік қазақ тілін құрметпен және лайықты оқып-үйрене бастағандығын атап өтудің өзі қуанышты.

Бүгінде мемлекеттік тілді еркін меңгерген ересек тұрғындардың үлесі басым көпшілікті құрайды.

Бұл Тәуелсіздіктің орасан зор жетістігі.

Біздің міндетіміз – 2017 жылға қарай мемлекеттік тілді білетін қазақ­стандық­тар санын 80 пайызға дейін жеткізу.

Ал 2020 жылға қарай олар кемінде 95 пайызды құрауы тиіс.

Енді он жылдан кейін мектеп бітірушілердің 100 пайызы мемлекеттік тілді біліп шығатын болады.

Ол үшін біз бәрін де жасап жатыр­мыз.

Біз сол сияқты орыс тілін және өзге де қазақстандық этностар тілін да­мы­татын боламыз.

Мен қазіргі заманғы қазақстандық үшін үш тілді білу – әркімнің дербес табыстылығының міндетті шарты екендігін әрдайым айтып келемін.

Сондықтан 2020 жылға қарай ағыл­шын тілін білетін тұрғындар саны кемінде 20 пайызды құрауы тиіс деп есеп­теймін.

2.4. Жұмыспен қамтудың жаңа стратегиясы

Екі жыл ішінде дағдарысқа қарсы «Жол картасы» шеңберінде біз халықты еңбекпен қамтамасыз етіп, жұмыссыз­дық­ты азайттық және қалаларымыз бен селоларымыздағы инфрақұрылым­дар­ды жақсарттық.

Бұл бағдарламалар қазақстан­дық­тар­дың кең қолдауы мен разылығына ие болды.

Бүгінде жаңа экономика білікті кадрлардың жаңа генерациясын талап ететін болғандықтан еңбек рыногының тиімділігін арттыру қажет.

Өзін өзі еңбекпен қамтып отырған тұрғындар – біздің экономикамыздың зор кадрлар резерві.

Жаңа кәсіпорындарды біз оларда қазақстандықтардың жұмыс істеуі үшін салып жатырмыз.

Олар оған дайындалуы керек. Жаңа мамандықтарға үйренулері қажет.

Үкіметке облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкімдері­мен бірлесіп, 2011 жылдың 1 мамы­ры­на дейін халықты еңбекпен қамту жө­нінен қағидатты түрде жаңа бағ­дарлама әзірлеуді тапсырамын.

Үкімет бизнес-қауымдастықпен бір­лесіп индустриялық нысандарда жұмыс істегісі келетіндер үшін тегін кәсіптік оқу ұсынуы керек.

Әрбір қазақстандықтың елді ауқым­ды индустрияландыруға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз ету қажет.

Кезінде мен дағдарысқа қарсы «Жол картасы» бағдарламасы әрбір қазақ­стандықтың отбасына дейін жететін болсын деген міндет қойдым.

Ол табысты жүзеге асырылды.

Осы тәжірибені пайдалана отырып, қазіргі уақытта жұмысты индустрия­лан­дыру шынымен де бүкілхалық­тық сипат алып, әрбір қазақстан­дық­тың ісі болатындай етіп құру қажет.

Өз өмірлерін ауылмен байланыс­тарғандар үшін Үкімет жергілікті билік органдарымен бірлесіп, селолық кәсіпкерлікті дамыту жөнінен шаралар кешенін әзірлеуге тиіс.

Өткен жылы селолық аумақтарды дамыту бағдарламасы аяқталды.

Енді бұл жұмыстар Елдің 2020 жыл­ға дейінгі аумақтық-кеңістіктік дамуы­ның болжамдық схемасы шеңберінде одан әрі жалғасатын болады.

Даму әлеуеті жоғары елді мекен­дерде селолық инфрақұрылымдар да­мы­тылып, суаратын суларға, ми­кро­не­сиелеу бағдарламалары мен табиғи грант­тарға қолжетімділік кеңейтіліп, кәсіпкерлік дағдыларына үйрету ұйымдастырылады.

Қазірдің өзінде микронесиелік ұй­ымдар қызметінің құқықтық негізі бар.

Бүгінде рыноктағы олардың саны бір мың екі жүздей және олар халыққа сомасы 16 миллиард теңге болатын 110 мың несиелер берді.

Дегенмен, олар негізінен айтарлық­тай жоғары мөлшерлемемен тұтыну­шылық мақсаттарға жұмсалуда.

Ахуалды өзгертіп, тұтынуға емес, ең­бекпен қамту жағына басымдық беру керек.

Сондықтан Үкіметке қаржы реттеушілермен бірігіп, шұғыл түрде тиісті заң жобасы мен кешенді шаралар жасауды тапсырамын.

Үстіміздегі жылы қосымша 3 миллиард теңге қарастырылсын.

2012-2015 жылдары бұл қаржылан­ды­ру жыл сайын 10-15 миллиард тең­геге көбейтілсін.

Мемлекеттік желі бойынша берілген микронесиелердің барлық 100 пайызы тек өз ісін ұйымдастыруға ғана жұмсалуы тиіс.

Жоғарыда айтылған мал шаруа­шы­лығын дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру ондаған мың ауыл тұр­ғын­да­рына жұмыс тауып береді.

Сондықтан атқарушы биліктің бар­лық деңгейлері мен «Нұр Отан» пар­тиясынан үлкен түсіндіру жұмыстары талап етіледі.

Үкіметке алдағы жылдан моти­ва­ция­лы ақшалай төлемдерге көшуді тап­сырамын.

Басты мәселе – масылдықты еңсеру.

Жұмыссызға жұмыссыз болғаны үшін емес, мамандық алу үшін грант берілетін болады.

Кедейшілік проблемаларын мемлекеттік жәрдемақы есебінен жұмсарту емес, шешу керек.

Мемлекет тек объективті тұр­ғы­дан еңбекке қабілетсіздер мен аз қам­тамасыз етілгендерге ғана көмек­тесетін болады.

2.5. ТКШ-ны жаңғырту

Азаматтардың өмір сапасының озық көрсеткіші – тұрғын үй жайлылы­ғы­ның деңгейі.

Соңғы 10 жылда тұрғын үй қоры 30 мил­лион шаршы метрге ұлғайды.

Бұл бүгінде бір миллионнан астам азамат жаңа пәтерлерде тұрады дегенді білдіреді.

Бұл – біздің тұрғын үй саясаты­мыз­дың маңызды нәтижесі.

Көптеген жылдар бойы коммуналды сектор қалған-құтқанды бөлу қағидаты бойынша қаржыландырылып келді. Со­ның салдарынан 2008 жылға қарай ком­муникациялардың 72 пайызы жөндеуді немесе ауыстыруды қажетсінді.

«Жол картасы» аясында біз 2009 және 2010 жылдары ТКШ нысандарын жөндеу бойынша үлкен жұмыс жүр­гіздік.

Бұл жұмысты жалғастыру қажет.

Сумен, жылумен, электр және газбен қамтамасыз ету жүйелеріне кең ауқымды жаңғырту жүргізіп, сондай-ақ тұрғын үй қатынасының оңтайлы моделін құруды қамтамасыз ету қажет.

Күрделі жөндеуді қажет ететін ны­сан­дардың үлесі 32 пайыздан 2015 жылға қарай 22 пайызға төмендеуі тиіс.

Жаңғыртылған жүйелердің ұзын­ды­ғы 2015 жылға қарай ел бойынша тұ­тастай алғанда 31 мыңнан астам ша­қырымды құрайтын болады.

Мемлекет халықаралық қаржы инс­ти­туттары мен біздің банктерімізді тарта отырып, жеке инвесторларға, кәсіп­орындар мен азаматтарға тұрғын үйлер мен коммуналдық нысандарды жөндеу және реконструкциялау үшін қаржы­ландырудың бірлескен арнайы тетіктерін ұсынады.

ТКШ-ны жаңғырту бағдарламасын жүзеге асыру жыл сайын 10 мыңға жу­ық жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді.

Тұтастай алғанда, оны жүзеге асы­руға 1,5 миллион адам – көппәтерлі тұрғын үйлердің тұрғындары қатысады.

Үкіметке ортақ мүлікті жөндеу мен қалпына келтіруге қаржы жинақтауды ынталандыру мен қосыла қаржылан­дырудың тетігін жасауды тап­сыра­мын.

Біз тек осылай еткенде ғана тұрғын үй жағдайын жақсартып, азаматтардың өз мүлкін сақтауға жауапкершілігін жоғарылата аламыз.

2.6. Сапалы ауыз су

Қазақстандықтарды сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету мәселелері – ха­лық­тың денсаулығын жақсартудың аса маңызды міндеті, сондықтан бұл біздің басымдығымыз болады.

Сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету бойынша жұмыс 8 жыл бұрын бас­тал­ған болатын және оның оң нәти­желері бар.

Орталықтандырылған сумен қам­та­ма­сыз етуге қолжетімділік ауылды елді мекендерде 41 пайызға дейін, қала­лар­да 72 пайызға дейін өсті.

Тасымалы суды пайдаланатын адамдар саны 4 есе азайды.

Сонымен бірге, сумен қамтамасыз ету жүйелерін жақсартуды қажет ететін ауылдар да әлі аз емес.

Қалалардағы сумен қамтамасыз ету жүйелерінің 60 пайызының тозығы жет­кен.

Орташа алғанда республика бойын­ша ауыз суға қолжетімділік деңгейі 2020 жылға қарай 98 пайызды құрауы тиіс, ал судың сапасы белгіленген бар­лық сани­тарлық нормаларға сай болуы керек.

Үкіметке жеке капиталды су ша­руашылығы секторына барынша молы­нан тарту үшін ынталандырудың тиімді жолдарын қарастыруды тап­сыра­мын.

Жерасты суларының әлеуетін кеңі­нен пайдаланып, сумен қамтамасыз ету­дің жаңа нысандарын салу кезінде жүйелі қадамдар жасау керек.

2020 жылға қарай сумен қамтама­сыз етудің орталық желісіне қолжетім­ділік қалаларда 100 пайызды құрауы тиіс.

Ал ауылды жерлерде екі есе артып, 80 пайызға дейін жетуі қажет.

2.7. Табыстардың артуы – өмірдің жаңа сапасы

Құрметті қазақстандықтар!

Үстіміздегі жылы біз зейнетақылар мен стипендиялар көлемін, бюджеттік сала қызметкерлерінің еңбекақыларын 30 пайызға өсіреміз.

Екі жыл қатарынан біз оларды 25 пайызға ұлғайтып келдік.

«Нұр Отан» партиясының Халық­тық тұғырнамасында жоспар­лан­ға­нын­дай, 2012 жылға қарай зейнет­ақы­лар­дың, бюджеттік ұйымдар еңбекақы­лары­ның және стипендиялардың орташа көлемі 2008 жылмен салыстыр­ғанда 2 есе өседі.

Біз бұған уәде бердік, біз мұны орындадық.

Менің тапсырмам бойынша үш жылдық бюджетте сіздерге айтқан индустриялық-инновациялық, сондай-ақ әлеуметтік бағдарламаларды қар­жы­лай қамтамасыз ету қарас­тырылған.

Енді барлығы Үкімет пен жергілікті билік органдарының бұл міндеттерді қалай орындайтынына, бұл жұмыстың қалай ұйымдасты­рыла­тынына байланысты болмақ.

Бұл – таяудағы онжылдықта жа­салуы тиіс жұмыстың ең аз деген мөлшері.

Біз бұл жоспарларды артығымен орындауға ұмтылуға тиіспіз.

Онжылдықтың басты әлеуметтік мақсаты, міне, осында.

Қымбатты қазақстандықтар!

Менің Жарлығыммен 2011 жыл Тәуелсіздіктің 20 жылдығы деп жарияланды.

Мемлекеттік комиссия құрылып, шараның Жалпыұлттық жоспары бекітілді.

Бұл – жалпыхалықтық іс.

Үкіметке оны жүзеге асыруда ин­весторлардың, бизнес-қауымдастық­тары­ның, қазақстандықтардың күшін біріктіруді тапсырамын.

«БЕЙБІТШІЛІК ПЕН ЖАСАМ­ПАЗ­ДЫҚТЫҢ 20 ЖЫЛЫ» – біздің мерейтойымыздың ұраны осы.

Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан жолының – БОСТАНДЫҚ, БІРЛІК, ТҰ­РАҚТЫЛЫҚ, ӨРКЕНДЕУ секілді ар­қау­лық құндылықтары қалыптас­ты­рыл­ды.

Қымбатты қазақстандықтар!

Құрметті депутаттар!

Мен үшін және бәріміз үшін Пре­зиденттің өкілеттігін 2020 жылға дейін ұзарту бойынша референдум өткізу ту­ралы жалпыхалықтық бастамаға бай­ла­нысты әжептәуір саяси коллизия қалыптасып отыр.

Мен референдумды қолдап, өзде­рі­нің қолдарын қойған барлық қазақ­стан­дықтарға, сондай-ақ акция бас­та­машыларына шынайы ризашылы­ғым­ды білдіремін.

Халықтың еркін білдіруі толқы­нын­да қаңтардың ортасына қарай Орталық сайлау комиссиясы 5 миллионнан астам адамның қол қойғанын жа­риялады.

Санаулы күндер ішінде референдум туралы бастама іс жүзінде бүкіл­ха­лықтық қозғалысқа айналды.

Осы акция барысында «Нұр Отан» партиясы демократиялық күштердің «Қазақстан-2020» қоғамдық коали­ция­сын құрды.

Халықтық бастама қазақстандық­тардың өшпейтін азаматтық белсенділігін көрсетті.

Ол елдің саяси, интеллектуалдық өмірін белсенділендірді.

Бұл даму мен прогрестің үлкен әлеуеті барлығын айғақтап берді.

Сіздер осы мәселе бойынша бар­лық жағдаяттарды жақсы білесіздер.

Мен өзімнің Жарлығыммен Парла­менттің референдум өткізу туралы ұсы­­­нысын қабылдамай тастадым. Өйт­­кені, 2012 жылғы президенттік сай­лауға қатысуға дайындалып жүрген едім.

Парламент, өзінің конституциялық өкілеттігін пайдаланып, Конституция­ға өзгеріс енгізу туралы Заң қабыл­дады.

Мен заңды Конституциялық Ке­ңес­ке жолдадым, ол оның конститу­ция­лығын айқындауы тиіс.

Тек осыдан кейін шешім қабыл­данатын болады.

Ол Конституция мен біздің заң­дары­мызға сәйкес келуі және халқы­мыздың ұзақ мерзімді мүддесін ескеруі тиіс.

Қалай болғанда да, халықтың еркі – бәрінен жоғары.

Солай дей тұра, мен сыртқы саясатта біз бүкіл әлемдегі инвесторларға, бизнес-қауымдастықтарға міндет­те­ме­ле­ріміздің тұрақтылығын қамтамасыз ететіндігімізді мәлімдеймін.

Біздің саясатымыз барлық әріп­тес­теріміздің үміттері мен күткендеріне сәй­кесетін болады.

Қазақстан Ресей, Қазақстан және Беларусь Кедендік одағын жедел де тиімді дамыту ұстанымында қалады.

Біз ТМД елдерімен ынтымақтас­ты­ғымызды дамытатын боламыз.

Біз еуропалық әріптестерімізге бірлесіп, көпжақты немесе екіжақты пішінде «Қазақстан – ЕО:2020» энер­ге­тикалық хартиясын жасап, қабыл­дауды ұсынамыз.

Бұл Еуропа рыногына энергия ре­сурстарын жеткізу, тұрба құбыры жүйесін дамыту тұрақтылығына кепілдікті қамтамасыз етеді.

Біз осы жылы Алматыда Ауғанстан бойынша арнайы донорлық конференция өткізуге бастамашылық таныт­пақпыз.

Бұдан бұрын мен Каспийдегі тұ­рақ­тылық пактісін қабылдау идеясын ұсынғанмын.

Бұл халықаралық құжат Орталық Азия мен Кавказдың барлық кең байтақ өңірінде тұрақтылықтың берік іргета­сын қалай алады.

Қазақстан ЕҚЫҰ-ға төрағалығы шең­берінде бастаған жанжалдарды реттеу жөніндегі жұмысын жалғастырады.

Біз жаһандық ядролық қауіпсіздік саласында көшбасшы болып қалып отырмыз.

Қазақстан БҰҰ-ға Жалпыға ортақ ядросыз әлем декларациясын қабыл­дау­ды ұсынады.

Сондай-ақ Қырғызстанға көмек­тің мемлекетаралық бағдарламасын жасап, қабылдау маңызды деп са­най­мын.

Үстіміздегі жылы Қазақстан Ислам Конференциясы Ұйымына жетекшілік етеді.

Біз Батыс пен Ислам әлемі үн­қа­ты­суын нығайту бойынша бастама көтердік.

ИКҰ-ға төрағалық Қазақстанның сыртқы саясатының азиялық век­то­рын күшейтуі тиіс.

Үстіміздегі жылдың шілдесінде Аста­нада Шанхай ынтымақтастық ұйы­мының мерейтойлық саммиті өтеді.

ШЫҰ біздің белсенді қаты­суы­мыз­бен құрылған болатын және біз оның нығаюы үшін барлық қажетті нәрсені жасауға тиіспіз.

Мұның барлығы Қазақстанның өңір­лік және жаһандық тұрақ­ты­лық­ты нығайтуға қосқан маңызды үлесі болады.

Қадірлі қауым!

Қымбатты қазақстандықтар!

Таяуда Елбасы өкілеттігін ұзарту үшін бүкілхалықтық референдум өт­кізу туралы бастама көтерілгенін бар­ша­ңыз білесіздер.

Бастамаға үкіметтік емес ұйымдар мен жекелеген азаматтар, зиялы қауым өкілдері мен Парламент депутаттары қолдау білдіруде.

Мен елдің бұл ыстық ықыласын тәуел­сіздікті нығайту, мемлекетті ор­нық­тыру ісіне берген бағасы деп білемін.

Отанды қалтқысыз сүю – оның суы­ғына шыдап, ыстығына күюді талап етеді.

Менің ғұмырым ел тағдырымен еншілес.

Маған Сират көпіріндей қылпылда­ған кезеңде тәуелсіздік алып, мемлекет құру ісі сеніп тапсырылды.

Сондықтан, мен сенімге серт беріп, бар жауапкершілікті мойныма алдым.

Күрмеуі қиын түрлі тағдырлы шешімдерді жүрегімнен өткізіп қабыл­дадым.

Мен 20 жылдан бері бар күш-жіге­рім мен білік, тәжірибемді аямай, хал­қыма қалтқысыз қызмет етіп келемін.

Осы жылдары мәртебемізді көтеріп, мерейімізді асырған барша жетістіктеріміз – біздің ортақ табысымыз.

Сондықтан, бастамашы азаматтар мен тілекші болған барша қазақстан­дықтарға ризашылық білдіремін!

Мен үшін қашанда мемлекет мүд­десі мен ел игілігі жолында қызмет атқарудан артық бақыт болған емес.

Алдымызда атқарылар қыруар істер бар.

Бұл жолда біздің ең басты бай­лығымыз – берекелі бірлігіміз.

Мен ауызбіршіліктен айнымайтын ақжүрек жұртымның қуатты ұлтқа, шуақты ұлысқа айналарына кәміл сенемін.

Халқымызда «Бақ берерде елге ырыс қонады, ұстанған жолы дұрыс болады» деген даналық сөз бар.

Біз бүгінгі Жолдау арқылы мерейлі белестегі атқарған істерімізді қорытын­дылап, болашаққа бағдар жасадық.

Баршаңызға ел игілігі, мемлекет мүд­десі жолындағы абыройлы істерде мол табыс тілеймін!

Мерекелі күндерге жеткізген берекелі тірлігіміз баянды болсын, ағайын!

Назарларыңызға рахмет.